12. Yusuf

يَٰصَىٰحِبَىِO my two companionsٱلسِّجْنِ(of) the prisonأَمَّآAs forأَحَدُكُمَاone of youفَيَسْقِىhe will give drinkرَبَّهُۥ(to) his masterخَمْرًاwineوَأَمَّاand as forٱلْءَاخَرُthe otherفَيُصْلَبُhe will be crucifiedفَتَأْكُلُand will eatٱلطَّيْرُthe birdsمِنfromرَّأْسِهِۦhis headقُضِىَHas been decreedٱلْأَمْرُthe matterٱلَّذِىabout whichفِيهِabout whichتَسْتَفْتِيَانِyou both inquire﴿٤١﴾

Ey mahpus arkadaşlarım! Biriniz efendinize şarap sunacak, diğeri asılacak ve kuşlar başından yiyecektir. Sorduğunuz iş işte böylece kesinleşmiştir

وَقَالَAnd he saidلِلَّذِىto the one whomظَنَّhe thoughtأَنَّهُۥthat heنَاجٍ(would be) savedمِّنْهُمَاof both of themٱذْكُرْنِىMention meعِندَtoرَبِّكَyour masterفَأَنسَىٰهُBut made him forgetٱلشَّيْطَٰنُthe Shaitaanذِكْرَ(the) mentionرَبِّهِۦ(to) his masterفَلَبِثَso he remainedفِىinٱلسِّجْنِthe prisonبِضْعَseveralسِنِينَyears﴿٤٢﴾

İkisinden, kurtulacağını sandığı kimseye Yusuf: "Efendinin yanında beni an" dedi. Ama şeytan efendisine onu hatırlatmayı unutturdu ve Yusuf bu yüzden daha birkaç yıl hapiste kaldı

وَقَالَAnd saidٱلْمَلِكُthe kingإِنِّىٓIndeed, Iأَرَىٰ[I] have seenسَبْعَsevenبَقَرَٰتٍcowsسِمَانٍfatيَأْكُلُهُنَّeating themسَبْعٌsevenعِجَافٌlean onesوَسَبْعَand sevenسُنۢبُلَٰتٍears (of corn)خُضْرٍgreenوَأُخَرَand othersيَابِسَٰتٍdryيَٰٓأَيُّهَاOٱلْمَلَأُchiefsأَفْتُونِىExplain to meفِىaboutرُءْيَٰىَmy visionإِنifكُنتُمْyou canلِلرُّءْيَاof visionsتَعْبُرُونَinterpret﴿٤٣﴾

Hükümdar: "Ben, yedi semiz ineği yedi zayıf ineğin yediğini; yedi yeşil başak ve bir o kadar da kurumuş başak görüyorum. Ey ileri gelenler! Eğer rüya yormasını biliyorsanız rüyamı söyleyiniz." dedi

قَالُوٓا۟They saidأَضْغَٰثُConfusedأَحْلَٰمٍdreamsوَمَاand notنَحْنُweبِتَأْوِيلِ(are) in the interpretationٱلْأَحْلَٰمِ(of) the dreamsبِعَٰلِمِينَlearned﴿٤٤﴾

Etrafındakiler: "Bir takım karışık rüyalar; biz böyle rüyaların yorumunu bilmeyiz" dediler

وَقَالَBut saidٱلَّذِىthe one whoنَجَاwas savedمِنْهُمَاof the twoوَٱدَّكَرَand rememberedبَعْدَafterأُمَّةٍa periodأَنَا۠Iأُنَبِّئُكُم[I] will inform youبِتَأْوِيلِهِۦof its interpretationفَأَرْسِلُونِso send me forth﴿٤٥﴾

Hapisteki iki kişiden kurtulmuş olanı, nice zaman sonra Yusuf'u hatırladı ve: "Ben size bunu yorumlayacağım, hele beni gönderin" dedi

يُوسُفُYusufأَيُّهَاOٱلصِّدِّيقُthe truthful oneأَفْتِنَاExplain to usفِىaboutسَبْعِ(the) sevenبَقَرَٰتٍcowsسِمَانٍfatيَأْكُلُهُنَّeating themسَبْعٌsevenعِجَافٌlean onesوَسَبْعِand sevenسُنۢبُلَٰتٍears (of corn)خُضْرٍgreenوَأُخَرَand otherيَابِسَٰتٍdryلَّعَلِّىٓthat I mayأَرْجِعُreturnإِلَىtoٱلنَّاسِthe peopleلَعَلَّهُمْso that they mayيَعْلَمُونَknow﴿٤٦﴾

Hapishaneye varıp: "Ey doğru sözlü Yusuf! Rüyada görülen yedi semiz ineği yedi zayıf ineğin yemesi; yedi yeşil başak ve bir o kadar kuru başak nedir? Bize yorumla, ben de insanlara ulaştırayım da bilsinler" dedi

قَالَHe saidتَزْرَعُونَYou will sowسَبْعَ(for) sevenسِنِينَyearsدَأَبًاas usualفَمَاand that whichحَصَدتُّمْyou reapفَذَرُوهُso leave itفِىinسُنۢبُلِهِۦٓits earsإِلَّاexceptقَلِيلًاa littleمِّمَّاfrom whichتَأْكُلُونَyou (will) eat﴿٤٧﴾

Yusuf: "Devamlı yedi sene ekin ekip, biçtiğiniz ekinin yediğinizden artanını başağında bırakın

ثُمَّThenيَأْتِىwill comeمِنۢafterبَعْدِafterذَٰلِكَthatسَبْعٌsevenشِدَادٌhard (years)يَأْكُلْنَ(which will) consumeمَاwhatقَدَّمْتُمْyou advancedلَهُنَّfor themإِلَّاexceptقَلِيلًاa littleمِّمَّاof whatتُحْصِنُونَyou (will) store﴿٤٨﴾

Sonra bunun ardından yedi kurak yıl gelir, bütün biriktirdiğinizi yer, yalnız az bir miktar saklarsınız

ثُمَّThenيَأْتِىwill comeمِنۢafterبَعْدِafterذَٰلِكَthatعَامٌa yearفِيهِin itيُغَاثُwill be given abundant rainٱلنَّاسُthe peopleوَفِيهِand in itيَعْصِرُونَthey will press﴿٤٩﴾

Sonra, halkın yağmur göreceği bir yıl gelir, o zaman sıkıp sağarlar" dedi

وَقَالَAnd saidٱلْمَلِكُthe kingٱئْتُونِىBring him to meبِهِۦBring him to meفَلَمَّاBut whenجَآءَهُcame to himٱلرَّسُولُthe messengerقَالَhe saidٱرْجِعْReturnإِلَىٰtoرَبِّكَyour lordفَسْـَٔلْهُand ask himمَاwhatبَالُ(is the) caseٱلنِّسْوَةِ(of) the womenٱلَّٰتِىwhoقَطَّعْنَcutأَيْدِيَهُنَّtheir handsإِنَّIndeedرَبِّىmy Lordبِكَيْدِهِنَّof their plotعَلِيمٌ(is) All-Knower﴿٥٠﴾

Hükümdar: "Onu bana getirin" dedi. Yusuf'a elçi gelince, "Efendine dön, kadınlar niçin ellerini kesmişlerdi bir sor; doğrusu Rabbim onların hilesini bilir" dedi

قَالَHe saidمَاWhatخَطْبُكُنَّ(was) your affairإِذْwhenرَٰوَدتُّنَّyou sought to seduceيُوسُفَYusufعَنfromنَّفْسِهِۦhimselfقُلْنَThey saidحَٰشَAllah forbidلِلَّهِAllah forbidمَاNotعَلِمْنَاwe knowعَلَيْهِabout himمِنanyسُوٓءٍevilقَالَتِSaidٱمْرَأَتُ(the) wifeٱلْعَزِيزِ(of) AzizٱلْـَٰٔنَNowحَصْحَصَ(is) manifestٱلْحَقُّthe truthأَنَا۠Iرَٰوَدتُّهُۥsought to seduce himعَنfromنَّفْسِهِۦhimselfوَإِنَّهُۥand indeed, heلَمِنَ(is) surely ofٱلصَّٰدِقِينَthe truthful﴿٥١﴾

Hükümdar kadınlara: "Yusuf'un olmak istediğiniz zaman durumunuz neydi?" dedi. Kadınlar, "Haşa! Onun bir fenalığını görmedik" dediler. Vezirin karısı: "Şimdi gerçek ortaya çıktı; onun olmak isteyen bendim; doğrusu Yusuf doğrulardandır" dedi

ذَٰلِكَThatلِيَعْلَمَhe may knowأَنِّىthat Iلَمْnotأَخُنْهُ[I] betray himبِٱلْغَيْبِin secretوَأَنَّand thatٱللَّهَAllahلَا(does) notيَهْدِىguideكَيْدَ(the) planٱلْخَآئِنِينَ(of) the betrayers﴿٥٢﴾

Yusuf, "Maksadım, vezire, gıyabında ihanet etmediğimi, hainlerin tuzaklarını Allah'ın başarıya erdirmediğini bilmesini sağlamaktı" dedi

وَمَآAnd notأُبَرِّئُI absolveنَفْسِىٓmyselfإِنَّIndeedٱلنَّفْسَthe soulلَأَمَّارَةٌۢ(is) a certain enjoinerبِٱلسُّوٓءِof evilإِلَّاunlessمَا[that]رَحِمَbestows Mercyرَبِّىٓmy LordإِنَّIndeedرَبِّىmy Lordغَفُورٌ(is) Oft-ForgivingرَّحِيمٌMost Merciful﴿٥٣﴾

Ben nefsimi temize çıkarmam; çünkü nefs, Rabbimin merhameti olmadıkça, kötülüğü emreder. Doğrusu Rabbim bağışlayandır, merhamet edendir

وَقَالَAnd saidٱلْمَلِكُthe kingٱئْتُونِىBring him to meبِهِۦٓBring him to meأَسْتَخْلِصْهُI will select himلِنَفْسِىfor myselfفَلَمَّاThen whenكَلَّمَهُۥhe spoke to himقَالَhe saidإِنَّكَIndeed, youٱلْيَوْمَ(are) todayلَدَيْنَاwith usمَكِينٌfirmly establishedأَمِينٌ(and) trusted﴿٥٤﴾

Hükümdar: "Onu bana getirin, yanıma alayım" dedi. Onunla konuşunca: "Bugün senin yanımızda önemli bir yerin ve güvenilir bir durumun vardır." dedi

قَالَHe saidٱجْعَلْنِىAppoint meعَلَىٰoverخَزَآئِنِ(the) treasuriesٱلْأَرْضِ(of) the landإِنِّىIndeed, Iحَفِيظٌ(will be) a guardianعَلِيمٌknowing﴿٥٥﴾

Yusuf: "Beni memleketin hazinelerine memur et, çünkü ben korumasını ve yönetmesini bilirim" dedi

وَكَذَٰلِكَAnd thusمَكَّنَّاWe establishedلِيُوسُفَ[to] Yusufفِىinٱلْأَرْضِthe landيَتَبَوَّأُto settleمِنْهَاthereinحَيْثُwhere everيَشَآءُhe willedنُصِيبُWe bestowبِرَحْمَتِنَاOur Mercyمَن(on) whomنَّشَآءُWe willوَلَاAnd notنُضِيعُWe let go wasteأَجْرَ(the) rewardٱلْمُحْسِنِينَ(of) the good-doers﴿٥٦﴾

Yusuf'u böylece o memlekete yerleştirdik; istediği yerlerde oturabilirdi. Rahmetimizi tıpkı bu misalde olduğu gibi istediğimize veririz; iyi davrananların ecrini zayi etmeyiz

وَلَأَجْرُAnd surely (the) rewardٱلْءَاخِرَةِ(of) the Hereafterخَيْرٌ(is) betterلِّلَّذِينَfor those whoءَامَنُوا۟believeوَكَانُوا۟and areيَتَّقُونَGod conscious﴿٥٧﴾

Ama ahiret ecri, inananlar ve Allah'a karşı gelmekten sakınanlar için daha iyidir

وَجَآءَAnd cameإِخْوَةُ(the) brothersيُوسُفَ(of) Yusufفَدَخَلُوا۟and they enteredعَلَيْهِupon himفَعَرَفَهُمْand he recognized themوَهُمْbut theyلَهُۥknew him notمُنكِرُونَknew him not﴿٥٨﴾

Yusuf'un kardeşleri gelip yanına girdiler. Kendisini tanımadıkları halde o onları tanıdı

وَلَمَّاAnd whenجَهَّزَهُمhe had furnished themبِجَهَازِهِمْwith their suppliesقَالَhe saidٱئْتُونِىBring to meبِأَخٍa brotherلَّكُمof yoursمِّنْfromأَبِيكُمْyour fatherأَلَاDo notتَرَوْنَyou seeأَنِّىٓthat Iأُوفِى[I] give fullٱلْكَيْلَ[the] measureوَأَنَا۠and that I amخَيْرُ(the) bestٱلْمُنزِلِينَ(of) the hosts﴿٥٩﴾

Onların yüklerini hazırlatınca şöyle dedi: "Baba bir kardeşinizi bana getirin. Sizlere ölçüyü bol tuttuğumu ve benim misafir konuklayanların en iyisi olduğumu görmüyor musunuz

فَإِنBut ifلَّمْnotتَأْتُونِىyou bring him to meبِهِۦyou bring him to meفَلَاthen (there will be) noكَيْلَmeasureلَكُمْfor youعِندِىfrom meوَلَاand notتَقْرَبُونِyou will come near me﴿٦٠﴾

Eğer onu bana getirmezseniz bundan böyle benden bir ölçek bile alamazsınız ve bana artık yaklaşmayın da