34. Saba

ٱلْحَمْدُAll praisesلِلَّهِ(be) to Allahٱلَّذِىthe One to Whom belongsلَهُۥthe One to Whom belongsمَاwhateverفِى(is) inٱلسَّمَٰوَٰتِthe heavensوَمَاand whateverفِى(is) inٱلْأَرْضِthe earthوَلَهُand for Himٱلْحَمْدُ(are) all praisesفِىinٱلْءَاخِرَةِthe HereafterوَهُوَAnd Heٱلْحَكِيمُ(is) the All-Wiseٱلْخَبِيرُthe All-Aware﴿١﴾

Hamd, göklerde olanlar ve yerde bulunanlar Kendisinin olan Allah'a mahsustur. O, Hakim'dir, her şeyden haberdardır

يَعْلَمُHe knowsمَاwhatيَلِجُpenetratesفِىinٱلْأَرْضِthe earthوَمَاand whatيَخْرُجُcomes outمِنْهَاfrom itوَمَاand whatيَنزِلُdescendsمِنَfromٱلسَّمَآءِthe heavenوَمَاand whatيَعْرُجُascendsفِيهَاthereinوَهُوَAnd Heٱلرَّحِيمُ(is) the Most Mercifulٱلْغَفُورُthe Oft-Forgiving﴿٢﴾

Yere gireni ve oradan çıkanı, gökten ineni ve oraya yükseleni bilir. O, merhametlidir, mağfiret sahibidir

وَقَالَBut sayٱلَّذِينَthose whoكَفَرُوا۟disbelieveلَاNotتَأْتِينَاwill come to usٱلسَّاعَةُthe HourقُلْSayبَلَىٰNayوَرَبِّىby my Lordلَتَأْتِيَنَّكُمْsurely it will come to youعَٰلِمِ(He is the) Knowerٱلْغَيْبِ(of) the unseenلَاNotيَعْزُبُescapesعَنْهُfrom Himمِثْقَالُ(the) weightذَرَّةٍ(of) an atomفِىinٱلسَّمَٰوَٰتِthe heavensوَلَاand notفِىinٱلْأَرْضِthe earthوَلَآand notأَصْغَرُsmallerمِنthanذَٰلِكَthatوَلَآand notأَكْبَرُgreaterإِلَّاbutفِى(is) inكِتَٰبٍa RecordمُّبِينٍClear﴿٣﴾

İnkar edenler: "Kıyamet bize gelmeyecektir" dediler. De ki: "Hayır, öyle değil; görülmeyeni bilen Rabbim'e and olsun ki, o saat size muhakkak gelecektir. Göklerde ve yerde zerre kadar olanlar bile O'nun ilminin dışında değildir. Bundan daha küçüğü ve daha büyüğü de şüphesiz apaçık Kitap'tadır

لِّيَجْزِىَThat He may rewardٱلَّذِينَthose whoءَامَنُوا۟believeوَعَمِلُوا۟and doٱلصَّٰلِحَٰتِrighteous deedsأُو۟لَٰٓئِكَThose لَهُمfor themمَّغْفِرَةٌ(will be) forgivenessوَرِزْقٌand a provisionكَرِيمٌnoble﴿٤﴾

Allah'ın, inanıp yararlı iş işleyenlere ki onlar için mağfiret ve cömertçe verilmiş rızık vardır ve ayetlerimizi hükümsüz bırakmak için yarışanlara ki onlara iğrenç ve can yakıcı azap vardır işlerinin karşılıklarını vermesi için kıyamet saati gelecektir

وَٱلَّذِينَBut those whoسَعَوْstriveفِىٓagainstءَايَٰتِنَاOur Versesمُعَٰجِزِينَ(to) cause failure أُو۟لَٰٓئِكَthose لَهُمْfor themعَذَابٌ(is) a punishmentمِّنofرِّجْزٍfoul natureأَلِيمٌpainful﴿٥﴾

Allah'ın, inanıp yararlı iş işleyenlere ki onlar için mağfiret ve cömertçe verilmiş rızık vardır ve ayetlerimizi hükümsüz bırakmak için yarışanlara ki onlara iğrenç ve can yakıcı azap vardır işlerinin karşılıklarını vermesi için kıyamet saati gelecektir

وَيَرَىAnd seeٱلَّذِينَthose whoأُوتُوا۟have been givenٱلْعِلْمَthe knowledgeٱلَّذِىٓ(that) whatأُنزِلَis revealedإِلَيْكَto youمِنfromرَّبِّكَyour Lordهُوَ[it]ٱلْحَقَّ(is) the Truthوَيَهْدِىٓand it guidesإِلَىٰtoصِرَٰطِ(the) Pathٱلْعَزِيزِ(of) the All-Mightyٱلْحَمِيدِthe Praiseworthy﴿٦﴾

Kendilerine ilim verilenler, sana Rabbinden indirilenin hak olduğunu, güçlü ve hamde layık olanın yolunu gösterdiğini bilirler

وَقَالَBut sayٱلَّذِينَthose whoكَفَرُوا۟disbelieveهَلْShallنَدُلُّكُمْwe direct youعَلَىٰtoرَجُلٍa manيُنَبِّئُكُمْwho informs youإِذَاwhenمُزِّقْتُمْyou have disintegratedكُلَّ(in) totalمُمَزَّقٍdisintegrationإِنَّكُمْindeed youلَفِىsurely (will be) inخَلْقٍa creationجَدِيدٍnew﴿٧﴾

İnkar edenler, insanlara: "Size, siz parça parça dağılıp yok olduğunuz zaman yeniden dirileceğinizi haber veren bir adam gösterelim mi? Allah'a karşı yalan mı uyduruyor, yoksa kendisinde delilik mi vardır?" derler. Hayır; ahirete inanmayanlar, azapta ve derin bir sapıklık içindedirler

أَفْتَرَىٰHas he inventedعَلَىaboutٱللَّهِAllahكَذِبًاa lieأَمorبِهِۦin himجِنَّةٌۢ(is) madnessبَلِNayٱلَّذِينَthose whoلَا(do) notيُؤْمِنُونَbelieveبِٱلْءَاخِرَةِin the Hereafterفِى(will be) inٱلْعَذَابِthe punishmentوَٱلضَّلَٰلِand errorٱلْبَعِيدِfar﴿٨﴾

İnkar edenler, insanlara: "Size, siz parça parça dağılıp yok olduğunuz zaman yeniden dirileceğinizi haber veren bir adam gösterelim mi? Allah'a karşı yalan mı uyduruyor, yoksa kendisinde delilik mi vardır?" derler. Hayır; ahirete inanmayanlar, azapta ve derin bir sapıklık içindedirler

أَفَلَمْThen, do notيَرَوْا۟they seeإِلَىٰtowardsمَاwhatبَيْنَ(is) before themأَيْدِيهِمْ(is) before themوَمَاand whatخَلْفَهُم(is) behind themمِّنَofٱلسَّمَآءِthe heavenوَٱلْأَرْضِand the earthإِنIfنَّشَأْWe willنَخْسِفْWe (could) cause to swallow themبِهِمُWe (could) cause to swallow themٱلْأَرْضَthe earthأَوْorنُسْقِطْcause to fallعَلَيْهِمْupon themكِسَفًاfragmentsمِّنَfromٱلسَّمَآءِthe skyإِنَّIndeedفِىinذَٰلِكَthatلَءَايَةًsurely, is a Signلِّكُلِّfor everyعَبْدٍslaveمُّنِيبٍwho turns (to Allah)﴿٩﴾

Önlerinde ve ardlarında olan göğü ve yeri görmezler mi? Dilesek onları yere geçirir veya göğün bir parçasını başlarına indiririz. Bunlarda, Allah'a yönelen her kul için dersler vardır

وَلَقَدْAnd certainlyءَاتَيْنَاWe gaveدَاوُۥدَDawoodمِنَّاfrom UsفَضْلًاBountyيَٰجِبَالُO mountainsأَوِّبِىRepeat praisesمَعَهُۥwith himوَٱلطَّيْرَand the birdsوَأَلَنَّاAnd We made pliableلَهُfor himٱلْحَدِيدَ[the] iron﴿١٠﴾

Ey dağlar ve kuşlar! Davud tesbih ettikçe siz de onu tekrarlayın" diyerek and olsun ki, ona katımızdan lütufta bulunduk; "geniş zırhlar yap, dokumasını sağlam tut" diye ona demiri yumuşak kıldık. Yararlı iş işleyin; doğrusu Ben yaptıklarınızı görenim

أَنِThatٱعْمَلْmakeسَٰبِغَٰتٍfull coats of mailوَقَدِّرْand measure preciselyفِى[of]ٱلسَّرْدِthe links (of armor)وَٱعْمَلُوا۟and workصَٰلِحًاrighteousnessإِنِّىIndeed, I Amبِمَاof whatتَعْمَلُونَyou doبَصِيرٌAll-Seer﴿١١﴾

Ey dağlar ve kuşlar! Davud tesbih ettikçe siz de onu tekrarlayın" diyerek and olsun ki, ona katımızdan lütufta bulunduk; "geniş zırhlar yap, dokumasını sağlam tut" diye ona demiri yumuşak kıldık. Yararlı iş işleyin; doğrusu Ben yaptıklarınızı görenim

وَلِسُلَيْمَٰنَAnd to Sulaimanٱلرِّيحَthe wind غُدُوُّهَاits morning courseشَهْرٌ(was) a monthوَرَوَاحُهَاand its afternoon courseشَهْرٌ(was) a monthوَأَسَلْنَاand We caused to flowلَهُۥfor himعَيْنَa springٱلْقِطْرِ(of) molten copperوَمِنَAnd [of]ٱلْجِنِّthe jinnمَنwhoيَعْمَلُworkedبَيْنَbefore himيَدَيْهِbefore himبِإِذْنِby the permissionرَبِّهِۦ(of) his LordوَمَنAnd whoeverيَزِغْdeviatedمِنْهُمْamong themعَنْfromأَمْرِنَاOur CommandنُذِقْهُWe will make him tasteمِنْofعَذَابِ(the) punishmentٱلسَّعِيرِ(of) the Blaze﴿١٢﴾

Gündüz estiğinde bir aylık mesafeye gidip, akşam da bir aylık mesafeden gelen rüzgarı Süleyman'ın buyruğu altına verdik. Onun için su gibi erimiş bakır akıttık. Rabbinin izniyle, yanında iş gören cinleri onun buyruğu altına verdik ki, bunlar içinde buyruğumuzdan çıkan olursa ona alevli ateşin azabını tattırırdık

يَعْمَلُونَThey workedلَهُۥfor himمَاwhatيَشَآءُhe willedمِنofمَّحَٰرِيبَelevated chambersوَتَمَٰثِيلَand statuesوَجِفَانٍand bowlsكَٱلْجَوَابِlike reservoirsوَقُدُورٍand cooking-potsرَّاسِيَٰتٍfixedٱعْمَلُوٓا۟WorkءَالَO familyدَاوُۥدَ(of) Dawoodشُكْرًا(in) gratitudeوَقَلِيلٌBut fewمِّنْofعِبَادِىَMy slavesٱلشَّكُورُ(are) grateful﴿١٣﴾

Süleyman için, o ne dilerse, mabedler, heykeller, büyük havuzlara benzer çanaklar ve taşınması güç kazanlar yaparlardı. "Ey Davud ailesi, şükredin! Kullarımdan şükredenler pek azdır

فَلَمَّاThen whenقَضَيْنَاWe decreedعَلَيْهِfor himٱلْمَوْتَthe deathمَاnotدَلَّهُمْindicated to themعَلَىٰ[on]مَوْتِهِۦٓhis deathإِلَّاexceptدَآبَّةُa creatureٱلْأَرْضِ(of) the earthتَأْكُلُeatingمِنسَأَتَهُۥhis staffفَلَمَّاBut whenخَرَّhe fell downتَبَيَّنَتِbecame clearٱلْجِنُّ(to) the jinnأَنthatلَّوْifكَانُوا۟they hadيَعْلَمُونَknownٱلْغَيْبَthe unseenمَاnotلَبِثُوا۟they (would have) remainedفِىinٱلْعَذَابِthe punishmentٱلْمُهِينِhumiliating﴿١٤﴾

Süleyman'ın ölümüne hükmettiğimiz zaman, ancak değneğini yiyen kurt onun ölümünü cinlere farkettirdi. O, ölü olarak yere düşünce, ortaya çıktı ki, şayet cinler görülmeyeni bilmiş olsalardı alçak düşüren bir azap içinde kalmazlardı

لَقَدْCertainlyكَانَ(there) wasلِسَبَإٍfor Sabaفِىinمَسْكَنِهِمْtheir dwelling placeءَايَةٌa sign:جَنَّتَانِTwo gardensعَنonيَمِينٍ(the) rightوَشِمَالٍand (on the) leftكُلُوا۟Eatمِنfromرِّزْقِ(the) provisionرَبِّكُمْ(of) your Lordوَٱشْكُرُوا۟and be gratefulلَهُۥto HimبَلْدَةٌA landطَيِّبَةٌgoodوَرَبٌّand a LordغَفُورٌOft-Forgiving﴿١٥﴾

Sebelilerin yurtlarında Allah'ın kudretine bir işaret vardır: Sağlı sollu iki bahçe vardı. Onlara: "Rabbinizin verdiği rızıktan yiyin ve O'na şükredin. İşte hoş bir şehir ve bağışlayan bir Rab" denmişti

فَأَعْرَضُوا۟But they turned awayفَأَرْسَلْنَاso We sentعَلَيْهِمْupon themسَيْلَ(the) floodٱلْعَرِمِ(of) the damوَبَدَّلْنَٰهُمand We changed for themبِجَنَّتَيْهِمْtheir two gardensجَنَّتَيْنِ(with) two gardensذَوَاتَىْproducing fruitأُكُلٍproducing fruitخَمْطٍbitterوَأَثْلٍand tamarisksوَشَىْءٍand (some)thingمِّنofسِدْرٍlote treesقَلِيلٍfew﴿١٦﴾

Fakat onlar yüz çevirdiler; bunun için Biz de üzerlerine Arim selini gönderdik, onların bahçelerini, buruk yemişli, ılgınlık ve içinde biraz da sedir ağacı bulunan iki bahçeye çevirdik

ذَٰلِكَThatجَزَيْنَٰهُمWe recompensed themبِمَاbecauseكَفَرُوا۟they disbelievedوَهَلْAnd notنُجَٰزِىٓWe recompenseإِلَّاexceptٱلْكَفُورَthe ungrateful﴿١٧﴾

İşte böylece, inkarlarından ötürü onları cezalandırdık. Biz nankörden başkasına ceza mı veririz

وَجَعَلْنَاAnd We madeبَيْنَهُمْbetween themوَبَيْنَand betweenٱلْقُرَىthe townsٱلَّتِىwhichبَٰرَكْنَاWe had blessedفِيهَاin itقُرًىtownsظَٰهِرَةًvisibleوَقَدَّرْنَاAnd We determinedفِيهَاbetween themٱلسَّيْرَthe journeyسِيرُوا۟Travelفِيهَاbetween themلَيَالِىَ(by) nightوَأَيَّامًاand (by) dayءَامِنِينَsafely﴿١٨﴾

Onlarla, kutlu kıldığımız şehirler arasında, karşıdan karşıya görünen kasabalar var etmiş, oraları gezilecek belirli konak yerleri yapmıştık, "Oralarda geceleri ve gündüzleri güven içinde gezin" demiştik

فَقَالُوا۟But they saidرَبَّنَاOur Lordبَٰعِدْlengthen (the distance)بَيْنَbetweenأَسْفَارِنَاour journeysوَظَلَمُوٓا۟And they wrongedأَنفُسَهُمْthemselvesفَجَعَلْنَٰهُمْso We made themأَحَادِيثَnarrationsوَمَزَّقْنَٰهُمْand We dispersed themكُلَّ(in) a totalمُمَزَّقٍdispersionإِنَّIndeedفِىinذَٰلِكَthatلَءَايَٰتٍsurely (are) Signsلِّكُلِّfor everyoneصَبَّارٍpatientشَكُورٍ(and) grateful﴿١٩﴾

Ama onlar: "Rabbimiz! Yolculuklarımızın mesafesini uzak kıl" deyip kendilerine yazık ettiler. Biz de onları efsane yapıverdik, darmadağın ettik. Doğrusu bunlarda, pek sabreden ve çok şükreden kimseler için dersler vardır

وَلَقَدْAnd certainlyصَدَّقَfound trueعَلَيْهِمْabout themإِبْلِيسُIblisظَنَّهُۥhis assumptionفَٱتَّبَعُوهُso they followed himإِلَّاexceptفَرِيقًاa groupمِّنَofٱلْمُؤْمِنِينَthe believers﴿٢٠﴾

And olsun ki İblis, onlar hakkındaki görüşünü doğru çıkartmış; inananlardan bir topluluk dışında hepsi ona uymuşlardı