14. Ibrahim

وَبَرَزُوا۟And they will come forthلِلَّهِbefore Allahجَمِيعًاall togetherفَقَالَthen will sayٱلضُّعَفَٰٓؤُا۟the weakلِلَّذِينَto those whoٱسْتَكْبَرُوٓا۟were arrogantإِنَّاIndeed weكُنَّاwe wereلَكُمْyourتَبَعًاfollowersفَهَلْso canأَنتُمyou (be)مُّغْنُونَthe one who availsعَنَّاusمِنْfromعَذَابِ(the) punishmentٱللَّهِ(of) Allahمِنanythingشَىْءٍanythingقَالُوا۟They will sayلَوْIfهَدَىٰنَاAllah had guided usٱللَّهُAllah had guided usلَهَدَيْنَٰكُمْsurely we would have guided youسَوَآءٌ(It is) sameعَلَيْنَآfor usأَجَزِعْنَآwhether we show intoleranceأَمْorصَبَرْنَاwe are patientمَاnotلَنَا(is) for usمِنanyمَّحِيصٍplace of escape﴿٢١﴾

İnsanların hepsi Allah'ın huzuruna çıkarlar; güçsüzler, büyüklük taslayanlara: "Doğrusu biz size uymuştuk, Allah'ın azabından bizi koruyabilecek misiniz?" derler. Cevap olarak: "Allah bizi doğru yola eriştirseydi biz de sizi eriştirirdik. Artık sızlansak da sabretsek de birdir, çünkü kaçacak yerimiz yoktur" derler

وَقَالَAnd will sayٱلشَّيْطَٰنُthe Shaitaanلَمَّاwhenقُضِىَhas been decidedٱلْأَمْرُthe matterإِنَّIndeedٱللَّهَAllahوَعَدَكُمْpromised youوَعْدَa promiseٱلْحَقِّ(of) truthوَوَعَدتُّكُمْAnd I promised youفَأَخْلَفْتُكُمْbut I betrayed youوَمَاBut notكَانَI hadلِىَI hadعَلَيْكُمover youمِّنanyسُلْطَٰنٍauthorityإِلَّآexceptأَنthatدَعَوْتُكُمْI invited youفَٱسْتَجَبْتُمْand you respondedلِىto meفَلَاSo (do) notتَلُومُونِىblame meوَلُومُوٓا۟but blameأَنفُسَكُمyourselvesمَّآNotأَنَا۠(can) Iبِمُصْرِخِكُمْ(be) your helperوَمَآand notأَنتُمyou (can)بِمُصْرِخِىَّ(be) my helperإِنِّىIndeed, Iكَفَرْتُdenyبِمَآ[of what]أَشْرَكْتُمُونِyour association of me (with Allah)مِنbeforeقَبْلُbeforeإِنَّIndeedٱلظَّٰلِمِينَthe wrongdoersلَهُمْfor themعَذَابٌ(is) a punishmentأَلِيمٌpainful﴿٢٢﴾

İş olup bitince, şeytan: "Doğrusu Allah size gerçeği söz vermişti. Ben de size söz verdim ama, sonra caydım; esasen sizi zorlayacak bir nüfuzum yoktu; sadece çağırdım, siz de geldiniz. O halde, beni değil kendinizi kınayın. Artık ben sizi kurtaramam, siz de beni kurtaramazsınız. Beni Allah'a ortak koşmanızı daha önce kabul etmemiştim; doğrusu zalimlere can yakan bir azap vardır" der

وَأُدْخِلَAnd will be admittedٱلَّذِينَthose whoءَامَنُوا۟believedوَعَمِلُوا۟and didٱلصَّٰلِحَٰتِrighteous deedsجَنَّٰتٍ(to) Gardensتَجْرِىflowsمِنfromتَحْتِهَاunderneath itٱلْأَنْهَٰرُthe riversخَٰلِدِينَ(will) abide foreverفِيهَاin itبِإِذْنِby the permissionرَبِّهِمْ(of) their Lordتَحِيَّتُهُمْtheir greetingsفِيهَاthereinسَلَٰمٌ(will be) peace﴿٢٣﴾

İnanan ve yararlı işleri yapanlar, içlerinden ırmaklar akan cennetlere konulurlar, Rablerinin izniyle orada temelli kalırlar. Oradaki dirlik temennileri: "Selam!"dır

أَلَمْDo notتَرَyou seeكَيْفَhowضَرَبَAllah sets forthٱللَّهُAllah sets forthمَثَلًاthe exampleكَلِمَةًa wordطَيِّبَةًgoodكَشَجَرَةٍ(is) like a treeطَيِّبَةٍgoodأَصْلُهَاits rootثَابِتٌ(is) firmوَفَرْعُهَاand its branchesفِى(are) inٱلسَّمَآءِthe sky﴿٢٤﴾

Allah'ın, hoş bir sözü; kökü sağlam, dalları göğe doğru olan, Rabbinin izniyle her zaman meyve veren hoş bir ağaca benzeterek nasıl misal verdiğini görmüyor musun? İnsanlar ibret alsın diye Allah onlara misal gösteriyor

تُؤْتِىٓGivingأُكُلَهَاits fruitكُلَّallحِينٍۭtimeبِإِذْنِby the permissionرَبِّهَاof its LordوَيَضْرِبُAnd Allah sets forthٱللَّهُAnd Allah sets forthٱلْأَمْثَالَthe examplesلِلنَّاسِfor mankindلَعَلَّهُمْso that they mayيَتَذَكَّرُونَremember﴿٢٥﴾

Allah'ın, hoş bir sözü; kökü sağlam, dalları göğe doğru olan, Rabbinin izniyle her zaman meyve veren hoş bir ağaca benzeterek nasıl misal verdiğini görmüyor musun? İnsanlar ibret alsın diye Allah onlara misal gösteriyor

وَمَثَلُAnd (the) exampleكَلِمَةٍ(of) a wordخَبِيثَةٍevilكَشَجَرَةٍ(is) like a treeخَبِيثَةٍevilٱجْتُثَّتْuprootedمِنfromفَوْقِthe surfaceٱلْأَرْضِ(of) the earthمَاnotلَهَاfor itمِن(is) anyقَرَارٍstability﴿٢٦﴾

Çirkin bir söz de, yerden koparılmış, kökü olmayan kötü bir ağaca benzer

يُثَبِّتُAllah keeps firmٱللَّهُAllah keeps firmٱلَّذِينَthose whoءَامَنُوا۟believeبِٱلْقَوْلِwith the firm wordٱلثَّابِتِwith the firm wordفِىinٱلْحَيَوٰةِthe lifeٱلدُّنْيَا(of) the worldوَفِىand inٱلْءَاخِرَةِthe HereafterوَيُضِلُّAnd Allah lets go astrayٱللَّهُAnd Allah lets go astrayٱلظَّٰلِمِينَthe wrongdoersوَيَفْعَلُAnd Allah doesٱللَّهُAnd Allah doesمَاwhatيَشَآءُHe wills﴿٢٧﴾

Allah inananları, dünya hayatında ve ahirette sağlam bir söz üzerinde tutar; zalimleri de saptırır. Allah dilediğini yapar

أَلَمْHave notتَرَyou seenإِلَى[to]ٱلَّذِينَthose whoبَدَّلُوا۟(have) changedنِعْمَتَ(the) Favorٱللَّهِ(of) Allahكُفْرًا(for) disbeliefوَأَحَلُّوا۟and they ledقَوْمَهُمْtheir peopleدَارَ(to the) houseٱلْبَوَارِ(of) destruction﴿٢٨﴾

Allah'ın verdiği nimeti nankörlükle karşılayanları ve milletlerini helak olacakları yere, yaslanacakları cehenneme götürenleri görmüyor musun

جَهَنَّمَHellيَصْلَوْنَهَا(in) it they will burnوَبِئْسَand a wretchedٱلْقَرَارُplace to settle﴿٢٩﴾

Allah'ın verdiği nimeti nankörlükle karşılayanları ve milletlerini helak olacakları yere, yaslanacakları cehenneme götürenleri görmüyor musun

وَجَعَلُوا۟And they set upلِلَّهِto Allahأَندَادًاequalsلِّيُضِلُّوا۟so that they misleadعَنfromسَبِيلِهِۦHis PathقُلْSayتَمَتَّعُوا۟Enjoyفَإِنَّbut indeedمَصِيرَكُمْyour destinationإِلَى(is) toٱلنَّارِthe Fire﴿٣٠﴾

Allah'ın yolundan sapıtmak için O'na eşler koşmuşlardı. De ki: "Yaşayın bakalım, hiç şüphesiz varacağınız yer ateş olacaktır

قُلSayلِّعِبَادِىَto My slavesٱلَّذِينَthose whoءَامَنُوا۟believeيُقِيمُوا۟(to) establishٱلصَّلَوٰةَthe prayersوَيُنفِقُوا۟and (to) spendمِمَّاfrom whatرَزَقْنَٰهُمْWe have provided themسِرًّاsecretlyوَعَلَانِيَةًand publiclyمِّنbeforeقَبْلِbeforeأَن[that]يَأْتِىَcomesيَوْمٌa Dayلَّاnotبَيْعٌany tradeفِيهِin itوَلَاand notخِلَٰلٌany friendship﴿٣١﴾

İnanan kullarıma söyle, namazı kılsınlar; alışveriş ve dostluğun olmayacağı günün gelmesinden önce, kendilerine verdiğimiz rızıktan açık ve gizli sarfetsinler

ٱللَّهُAllahٱلَّذِى(is) the One Whoخَلَقَcreatedٱلسَّمَٰوَٰتِthe heavensوَٱلْأَرْضَand the earthوَأَنزَلَand sent downمِنَfromٱلسَّمَآءِthe skyمَآءًwaterفَأَخْرَجَthen brought forthبِهِۦfrom itمِنَofٱلثَّمَرَٰتِthe fruitsرِزْقًا(as) a provisionلَّكُمْfor youوَسَخَّرَand subjectedلَكُمُfor youٱلْفُلْكَthe shipsلِتَجْرِىَso that they may sailفِىinٱلْبَحْرِthe seaبِأَمْرِهِۦby His commandوَسَخَّرَand subjectedلَكُمُfor youٱلْأَنْهَٰرَthe rivers﴿٣٢﴾

Gökleri ve yeri yaratan, yukardan indirdiği su ile rızık olarak ürünler yetiştiren, emri gereğince denizde yüzmek üzere gemileri, nehirleri, belli yörüngelerinde yürüyen ay ve güneşi, geceyle gündüzü sizin buyruğunuza veren Allah'tır

وَسَخَّرَAnd He subjectedلَكُمُfor youٱلشَّمْسَthe sunوَٱلْقَمَرَand the moonدَآئِبَيْنِboth constantly pursuing their coursesوَسَخَّرَand subjectedلَكُمُfor youٱلَّيْلَthe nightوَٱلنَّهَارَand the day﴿٣٣﴾

Gökleri ve yeri yaratan, yukardan indirdiği su ile rızık olarak ürünler yetiştiren, emri gereğince denizde yüzmek üzere gemileri, nehirleri, belli yörüngelerinde yürüyen ay ve güneşi, geceyle gündüzü sizin buyruğunuza veren Allah'tır

وَءَاتَىٰكُمAnd He gave youمِّنofكُلِّallمَاwhatسَأَلْتُمُوهُyou asked of HimوَإِنAnd ifتَعُدُّوا۟you countنِعْمَتَ(the) Favor of Allahٱللَّهِ(the) Favor of Allahلَاnotتُحْصُوهَآyou will (be able to) count themإِنَّIndeedٱلْإِنسَٰنَthe mankindلَظَلُومٌ(is) surely unjustكَفَّارٌ(and) ungrateful﴿٣٤﴾

Kendisinden isteyebileceğiniz her şeyi size vermiştir. Allah'ın nimetini sayacak olsanız bitiremezsiniz. Doğrusu insan pek zalim ve çok nankördür

وَإِذْAnd whenقَالَsaidإِبْرَٰهِيمُIbrahimرَبِّMy LordٱجْعَلْMakeهَٰذَاthisٱلْبَلَدَcityءَامِنًاsafeوَٱجْنُبْنِىand keep me awayوَبَنِىَّand my sonsأَنthatنَّعْبُدَwe worshipٱلْأَصْنَامَthe idols﴿٣٥﴾

İbrahim şöyle demişti: "Rabbim! Bu şehri güvenli kıl; beni ve oğullarımı putlara tapmaktan uzak tut

رَبِّMy LordإِنَّهُنَّIndeed, theyأَضْلَلْنَhave led astrayكَثِيرًاmanyمِّنَamongٱلنَّاسِthe mankindفَمَنSo whoeverتَبِعَنِىfollows meفَإِنَّهُۥthen indeed, heمِنِّى(is) of meوَمَنْand whoeverعَصَانِىdisobeys meفَإِنَّكَthen indeed, Youغَفُورٌ(are) Oft-ForgivingرَّحِيمٌMost Merciful﴿٣٦﴾

Rabbim! O putlar çok insanları saptırdı; bana uyan bendendir, bana karşı gelen kimseyi Sana bırakırım; Sen bağışlarsın, merhamet edersin

رَّبَّنَآOur LordإِنِّىٓIndeed, Iأَسْكَنتُ[I] have settledمِن(some) ofذُرِّيَّتِىmy offspringsبِوَادٍin a valleyغَيْرِnotذِىwithزَرْعٍcultivationعِندَnearبَيْتِكَYour Sacred HouseٱلْمُحَرَّمِYour Sacred Houseرَبَّنَاour Lordلِيُقِيمُوا۟That they may establishٱلصَّلَوٰةَthe prayersفَٱجْعَلْSo makeأَفْـِٔدَةًheartsمِّنَofٱلنَّاسِthe menتَهْوِىٓinclineإِلَيْهِمْtowards themوَٱرْزُقْهُمand provide themمِّنَwithٱلثَّمَرَٰتِthe fruitsلَعَلَّهُمْso that they mayيَشْكُرُونَbe grateful﴿٣٧﴾

Rabbimiz! Ben çocuklarımdan kimini, namaz kılabilmeleri için Senin kutsal evinin yanında, ziraata elverişsiz bir vadiye yerleştirdim. Rabbimiz! İnsanların gönüllerini onlara meylettir, şükretmeleri için onları ürünlerle rızıklandır

رَبَّنَآOur LordإِنَّكَIndeed, YouتَعْلَمُYou knowمَاwhatنُخْفِىwe concealوَمَاand whatنُعْلِنُwe proclaimوَمَاAnd notيَخْفَىٰ(is) hiddenعَلَىfromٱللَّهِAllahمِنanyشَىْءٍthingفِىinٱلْأَرْضِthe earthوَلَاand notفِىinٱلسَّمَآءِthe heaven﴿٣٨﴾

Rabbimiz! Doğrusu Sen gizlediğimizi de, açığa vurduğumuzu da bilirsin. Yerde ve gökte hiçbir şey Allah'tan gizli kalmaz

ٱلْحَمْدُAll the Praiseلِلَّهِ(is) for Allahٱلَّذِىthe One Whoوَهَبَhas grantedلِىmeعَلَىinٱلْكِبَرِthe old ageإِسْمَٰعِيلَIshmaelوَإِسْحَٰقَand IsaacإِنَّIndeedرَبِّىmy Lordلَسَمِيعُ(is) All-Hearerٱلدُّعَآءِ(of) the prayer﴿٣٩﴾

Kocamışken, bana İsmail ve İshak'ı veren Allah'a hamdolsun. Doğrusu Rabbim duaları işitendir

رَبِّMy LordٱجْعَلْنِىMake meمُقِيمَan establisherٱلصَّلَوٰةِ(of) the prayerوَمِنand fromذُرِّيَّتِىmy offspringsرَبَّنَاOur Lordوَتَقَبَّلْand acceptدُعَآءِmy prayer﴿٤٠﴾

Rabbim! Beni ve çocuklarımı namaz kılanlardan eyle. Rabbimiz! Duamı kabul buyur