12. Yusuf

الٓرAlif Laam RaتِلْكَTheseءَايَٰتُ(are the) Versesٱلْكِتَٰبِ(of) the Bookٱلْمُبِينِ[the] clear﴿١﴾

Elif, Lam, Ra. Bunlar, gerçeği açıklayan Kitap'ın ayetleridir

إِنَّآIndeed, WeأَنزَلْنَٰهُWe have sent it downقُرْءَٰنًا(as) a Quran in Arabicعَرَبِيًّا(as) a Quran in Arabicلَّعَلَّكُمْso that you mayتَعْقِلُونَunderstand﴿٢﴾

Biz onu, anlayasınız diye, Arapça bir Kuran olarak indirdik

نَحْنُWeنَقُصُّrelateعَلَيْكَto youأَحْسَنَthe bestٱلْقَصَصِof the narrationsبِمَآin whatأَوْحَيْنَآWe have revealedإِلَيْكَto youهَٰذَا(of) thisٱلْقُرْءَانَthe Quranوَإِنalthoughكُنتَyou wereمِنbefore itقَبْلِهِۦbefore itلَمِنَsurely amongٱلْغَٰفِلِينَthe unaware﴿٣﴾

Biz bu Kuran'ı vahyederek, sana en güzel kıssaları anlatıyoruz.. Oysa daha önce sen bunlardan habersizdin

إِذْWhenقَالَsaidيُوسُفُYusufلِأَبِيهِto his fatherيَٰٓأَبَتِO my fatherإِنِّىIndeed, IرَأَيْتُI sawأَحَدَelevenعَشَرَelevenكَوْكَبًاstarsوَٱلشَّمْسَand the sunوَٱلْقَمَرَand the moonرَأَيْتُهُمْI saw themلِىto meسَٰجِدِينَprostrating﴿٤﴾

Yusuf babasına: "Babacığım! "Rüyamda onbir yıldız, güneş ve ayın bana secde ettiklerini gördüm" demişti

قَالَHe saidيَٰبُنَىَّO my sonلَا(Do) notتَقْصُصْrelateرُءْيَاكَyour visionعَلَىٰٓtoإِخْوَتِكَyour brothersفَيَكِيدُوا۟lest they planلَكَagainst youكَيْدًاa plotإِنَّIndeedٱلشَّيْطَٰنَthe Shaitaanلِلْإِنسَٰنِ(is) to manعَدُوٌّan enemyمُّبِينٌopen﴿٥﴾

Babası şunları söyledi: "Oğulcuğum! Rüyanı kardeşlerine anlatma, yoksa sana tuzak kurarlar; zira şeytan insanın apaçık düşmanıdır

وَكَذَٰلِكَAnd thusيَجْتَبِيكَwill choose youرَبُّكَyour Lordوَيُعَلِّمُكَand will teach youمِنofتَأْوِيلِ(the) interpretationٱلْأَحَادِيثِ(of) the narrativesوَيُتِمُّand completeنِعْمَتَهُۥHis Favorعَلَيْكَon youوَعَلَىٰٓand onءَالِ(the) familyيَعْقُوبَ(of) YaqubكَمَآasأَتَمَّهَاHe completed itعَلَىٰٓonأَبَوَيْكَyour two forefathersمِنbefore قَبْلُbefore إِبْرَٰهِيمَIbrahimوَإِسْحَٰقَand IsaacإِنَّIndeedرَبَّكَyour Lordعَلِيمٌ(is) All-KnowerحَكِيمٌAll-Wise﴿٦﴾

Rabbin seni böylece rüyandaki gibi seçecek, sana rüyaları yorumlamayı öğretecek; daha önce, ataların İbrahim ve İshak'a nimetlerini tamamladığı gibi, sana ve Yakub soyuna da tamamlayacaktır. Doğrusu Rabbin bilir, hakimdir

لَّقَدْCertainlyكَانَwereفِىinيُوسُفَYusufوَإِخْوَتِهِۦٓand his brothersءَايَٰتٌsignsلِّلسَّآئِلِينَfor those who ask﴿٧﴾

And olsun ki, Yusuf ve kardeşlerinin olayında, soranlara nice ibretler vardır

إِذْWhenقَالُوا۟they saidلَيُوسُفُSurely Yusufوَأَخُوهُand his brotherأَحَبُّ(are) more belovedإِلَىٰٓtoأَبِينَاour fatherمِنَّاthan weوَنَحْنُwhile weعُصْبَةٌ(are) a groupإِنَّIndeedأَبَانَاour fatherلَفِى(is) surely inضَلَٰلٍan errorمُّبِينٍclear﴿٨﴾

Kardeşleri demişlerdi ki: "Yusuf ve özkardeşi babamıza bizden daha sevgilidir. Oysa biz bir cemaatiz. Babamız açık bir yanlışlık içindedir

ٱقْتُلُوا۟KillيُوسُفَYusufأَوِorٱطْرَحُوهُcast himأَرْضًا(to) a landيَخْلُso will be freeلَكُمْfor youوَجْهُ(the) faceأَبِيكُمْ(of) your fatherوَتَكُونُوا۟and you will beمِنۢafter thatبَعْدِهِۦafter thatقَوْمًاa peopleصَٰلِحِينَrighteous﴿٩﴾

Yusuf'u öldürün veya onu ıssız bir yere bırakıverin ki babanız size kalsın; ondan sonra da iyi kimseler olursunuz

قَالَSaidقَآئِلٌa speakerمِّنْهُمْamong themلَا(Do) notتَقْتُلُوا۟killيُوسُفَYusufوَأَلْقُوهُbut throw himفِىinغَيَٰبَتِthe bottomٱلْجُبِّ(of) the wellيَلْتَقِطْهُwill pick himبَعْضُsomeٱلسَّيَّارَةِ[the] caravanإِنifكُنتُمْyou areفَٰعِلِينَdoing﴿١٠﴾

İçlerinden biri: "Yusuf'u öldürmeyin, onu bir kuyunun derinliklerine bırakın. Böyle yaparsanız yolculardan onu bulup alan olur" dedi

قَالُوا۟They saidيَٰٓأَبَانَاO our fatherمَاWhyلَكَ(do) youلَاnotتَأْمَ۫نَّاtrust usعَلَىٰwithيُوسُفَYusufوَإِنَّاwhile indeed, weلَهُۥ(are) for himلَنَٰصِحُونَsurely well-wishers﴿١١﴾

Bunun üzerine "Ey babamız! Yusuf'un iyiliğini istediğimiz halde, onu niçin bize emniyet etmiyorsun? Yarın onu bizimle beraber gönder de gezsin oynasın, biz onu herhalde koruruz" dediler

أَرْسِلْهُSend himمَعَنَاwith usغَدًاtomorrowيَرْتَعْ(to) enjoyوَيَلْعَبْand playوَإِنَّاAnd indeed, weلَهُۥfor himلَحَٰفِظُونَ(will) surely (be) guardians﴿١٢﴾

Bunun üzerine "Ey babamız! Yusuf'un iyiliğini istediğimiz halde, onu niçin bize emniyet etmiyorsun? Yarın onu bizimle beraber gönder de gezsin oynasın, biz onu herhalde koruruz" dediler

قَالَHe saidإِنِّىIndeed, [I]لَيَحْزُنُنِىٓit surely saddens meأَنthatتَذْهَبُوا۟you should take himبِهِۦyou should take himوَأَخَافُand I fearأَنthatيَأْكُلَهُwould eat himٱلذِّئْبُa wolfوَأَنتُمْwhile youعَنْهُof himغَٰفِلُونَ(are) unaware﴿١٣﴾

Babaları, "Onu götürmeniz beni üzüyor; siz farkına varmadan onu kurdun yemesinden korkarım" dedi

قَالُوا۟They saidلَئِنْIfأَكَلَهُeats himٱلذِّئْبُthe wolfوَنَحْنُwhile weعُصْبَةٌ(are) a groupإِنَّآindeed, weإِذًاthenلَّخَٰسِرُونَsurely (would be) losers﴿١٤﴾

And olsun ki, biz kuvvetli bir toplulukken kurt onu yerse, biz aciz sayılırız" dediler

فَلَمَّاSo whenذَهَبُوا۟they took himبِهِۦthey took himوَأَجْمَعُوٓا۟and agreedأَنthatيَجْعَلُوهُthey put himفِىinغَيَٰبَتِ(the) bottomٱلْجُبِّ(of) the wellوَأَوْحَيْنَآBut We inspiredإِلَيْهِto himلَتُنَبِّئَنَّهُمSurely, you will inform themبِأَمْرِهِمْabout this affairهَٰذَاabout this affairوَهُمْwhile theyلَا(do) notيَشْعُرُونَperceive﴿١٥﴾

Yusuf'u oturup bir kuyunun derinliklerine bırakmayı kararlaştırdılar. Biz ona, kardeşlerinin bu işlerini kendileri farkına varmadan haber vereceksin, diye vahyettik

وَجَآءُوٓAnd they cameأَبَاهُمْ(to) their fatherعِشَآءًearly at nightيَبْكُونَweeping﴿١٦﴾

Akşam üstü ağlayarak babalarına geldiklerinde: "Ey babamız! İnan olsun biz yarış yapıyorduk; Yusuf'u eşyamızın yanına bırakmıştık; bir kurt onu yedi. Her ne kadar doğru söylüyorsak da sen bize inanmazsın" dediler

قَالُوا۟They saidيَٰٓأَبَانَآO our fatherإِنَّاIndeed, weذَهَبْنَا[we] wentنَسْتَبِقُracing each otherوَتَرَكْنَاand we leftيُوسُفَYusufعِندَwithمَتَٰعِنَاour possessionsفَأَكَلَهُand ate himٱلذِّئْبُthe wolfوَمَآBut notأَنتَyouبِمُؤْمِنٍ(will) believeلَّنَاusوَلَوْeven ifكُنَّاwe areصَٰدِقِينَtruthful﴿١٧﴾

Akşam üstü ağlayarak babalarına geldiklerinde: "Ey babamız! İnan olsun biz yarış yapıyorduk; Yusuf'u eşyamızın yanına bırakmıştık; bir kurt onu yedi. Her ne kadar doğru söylüyorsak da sen bize inanmazsın" dediler

وَجَآءُوAnd they broughtعَلَىٰuponقَمِيصِهِۦhis shirtبِدَمٍwith false bloodكَذِبٍwith false bloodقَالَHe saidبَلْNayسَوَّلَتْhas enticed youلَكُمْhas enticed youأَنفُسُكُمْyour soulsأَمْرًا(to) a matterفَصَبْرٌso patienceجَمِيلٌ(is) beautifulوَٱللَّهُAnd Allahٱلْمُسْتَعَانُ(is) the One sought for helpعَلَىٰagainstمَاwhatتَصِفُونَyou describe﴿١٨﴾

Üzerine başka bir kan bulaşmış olarak Yusuf'un gömleğini de getirmişlerdi. Babaları: "Sizi nefsiniz bir iş yapmaya sürükledi; artık bana güzelce sabır gerekir. Anlattıklarınıza ancak Allah'tan yardım istenir" dedi

وَجَآءَتْAnd there cameسَيَّارَةٌa caravanفَأَرْسَلُوا۟and they sentوَارِدَهُمْtheir water drawerفَأَدْلَىٰthen he let downدَلْوَهُۥhis bucketقَالَHe saidيَٰبُشْرَىٰO good newsهَٰذَاThisغُلَٰمٌ(is) a boyوَأَسَرُّوهُAnd they hid himبِضَٰعَةً(as) a merchandiseوَٱللَّهُAnd Allahعَلِيمٌۢ(is) All-Knowerبِمَاof whatيَعْمَلُونَthey do﴿١٩﴾

Bir kervan geldi, sucularını gönderdiler; sucu kovasını kuyuya saldı, "Müjde! İşte bir oğlan" dedi. Yusuf'u alıp onu ticari bir mal olarak sakladılar. Oysa Allah yaptıklarını bilir

وَشَرَوْهُAnd they sold himبِثَمَنٍۭfor a priceبَخْسٍvery lowدَرَٰهِمَdirhamsمَعْدُودَةٍfewوَكَانُوا۟and they wereفِيهِabout himمِنَofٱلزَّٰهِدِينَthose keen to give up﴿٢٠﴾

Onu yanlarında alıkoymak istemedikleri için ucuz bir fiyata, birkaç dirheme sattılar